Fiscus maakt rustig thuis sterven onmogelijk

APELDOORN – Mensen die thuis willen sterven, krijgen straks om de acht uur een andere thuiszorgwerker aan hun ziekbed. Meer dan 20 per week. Het is voorbij met de vaste, vertrouwde verpleegkundigen en verzorgenden die de hele dag bij hen blijven.
In Gelderland gaat het om honderden terminale patiënten die niet langer van de diensten van een zelfstandige gebruik kunnen maken voor de (zogeheten palliatieve) verpleging en de verzorging in hun laatste dagen. Ze zullen moeten terugvallen op de hulp-in-delen van reguliere thuiszorgorganisaties.
Liefst thuis
Dat stelt Dietske van Maanen. De Apeldoornse is oprichtster van Palliaterm, een netwerk van zelfstandige zorgprofessionals in Gelderland en Overijssel. De aangesloten hulpverleners maken thuis sterven – wat de voorkeur heeft van de meeste mensen – mogelijk. Dat kan een paar dagen duren, maar ook een paar maanden.
Er zijn twee bedreigingen voor de zzp’er in de zorg. In beide gevallen is de fiscus de ‘kwaaie pier’. Volgens de Belastingdienst zijn die zelfstandige palliatieve zorgverleners schijnwerknemers. Thuiszorgclubs mogen niet meer met deze onderaannemers werken.
Belastingvoordeel
De zelfstandigen genieten als ondernemer bepaalde belastingvoordelen, terwijl ze grotendeels hetzelfde werk doen als mensen in loondienst. De situatie werd gedoogd, maar handhaaft de fiscus. Volgens Josien van Breda van FNV Zelfstandigen zitten inmiddels 1200 verzorgenden en verplegenden na een controle van de Belastingdienst zonder werk.
De fiscus vindt dat deze mensen een arbeidscontract zouden moeten krijgen, waarbij de werkgever belasting en premies afdraagt. ‘Dat gaat natuurlijk nooit gebeuren’, legt Van Maanen uit. ‘In de thuiszorg vliegen de mensen er bij bosjes uit.’
Ze verbaast zich: ‘De zorg door zelfstandigen is 20 procent goedkoper. Maar het belangrijkste is: de stervende wil rust en dus vertrouwde personen aan zijn bed. Mensen op wie hij dag en nacht kan rekenen.’
Zzp’ers zijn flexibel; ze kunnen diensten van 24 uur draaien. De thuiszorgcao staat zulke werktijden nooit toe. Van Maanen: ‘Voor de patiënt is het verschil groot. Heeft hij bij zelfstandigen maximaal vijf mensen per week over de vloer, bij een reguliere thuiszorgorganisatie loopt het aantal werknemers dat hulp biedt bij lichamelijke, praktische en pyschologische zaken op tot 24 per week.’
Contract
De Apeldoornse dacht drie jaar geleden, want toen dook het probleem met de zelfstandigen voor het eerst op, dé oplossing voor verzorgenden/verplegenden aangereikt te krijgen. Zorgkantoren van verzekeraars sloten toen contracten met kleine ondernemers in de zorg. Net als die kantoren doen met huisartsen en fysiotherapeuten.
Ze richtte het netwerk Palliaterm op, om zorgprofessionals te helpen bij het sluiten van die overeenkomsten. ‘Het eerste jaar had ik 30 mensen in mijn bestand, het jaar daarop 750. Inmiddels zijn dat er 120 in Gelderland, 1680 elders.’
De dupe
Het is maar zeer de vraag of de Belastingdienst volgend jaar deze constructie nog wel toestaat. ‘In dat geval is de thuisstervende de dupe en zijn de verpleegkundigen en verzorgenden terug bij af’, is de bittere conclusie van Dietske van Maanen.
dinsdag 23 september 2014 | 14:00 | Laatst bijgewerkt op: dinsdag 23 september 2014 | 18:20